Özür yazısı

Okurlarımdan sıkı bir özür diliyorum.

Bu özrü yazı günüm olmamasına karşın salı günü yazı yazdığım için dilemiyorum. Bu özrü, dünkü yazısında hocam Deniz Gökçe benden istediği için diliyorum.

Profesyonel olarak çalıştığım sanayi kuruluşunda iş ilişkisinde olduğum Fransız bir müşterimiz var. Bıçkın Marsilyalı Alain. Çok sıkı bir Fransız Alain. Dediklerinizi kafasına işliyor, belli bir zaman sonra o dediklerinizi yapmaz ya da tersini yaparsanız hemen karşınıza dikiliyor. Hesap soruyor.

Benim ise yapacak bir şeyim kalmıyor: 'Haklısın; ben hatalıyım. Senden özür diliyorum' diyorum. Alain yumuşuyor. 'İşte senin bu huyunu seviyorum' diyor. 'Dünyanın birçok yöresinden değişik insanlar ile çalışırım. Hiçbiri senin gibi yanlışını kabul edip özür dilemez. Gerçi sen özür dileyince yanlış ortadan kalkmıyor, oluşan zarar silinmiyor. Ama en azından ben mutlu oluyorum.'

Eğer bir yanlışım varsa özür dilerim. Özür dilemek ile kimse aşınmaz ki! 'Sen neymişsin be ağbi' denilecek kadar bir işin uzmanı olmadığıma göre bazı kereler değerlendirmelerimde yanılmam da doğaldır. Asıl doğal olmayan hiç yanılmadığını sanmak ve bu nedenle de her önüne gelen ile kavga etmektir.

Deniz hocam birçok konuda haklı. En son 1999 yılı başında 'bu iş devalüasyon olmadan olmayacak' diye yazmıştım. Ne yazık ki o zaman yanlış anlaşıldım. Sadece Deniz hoca değil, yakın arkadaşlarım bile bana kızdılar.

Halbuki o zaman tezim yalındı. Türkiye Rusya krizi nedeni ile bir 'credit crunch' (kredi arzı daralması) yaşıyordu. Bunun ceremesini de sanayi çekiyordu. Sanayinin kullandığı kredilerin maliyeti LİBOR artı 2-3 puanlardan LİBOR çarpı dörtlere çıkmıştı. Belli bir süre, birkaç ay buna dayanabilir ve sadece faize çalışabilirdik. Ama sonra...

İşte bu gözlemden yola çıkarak 'Türkiye de Brezilya gibi devalüasyon yapsın ve bu kredi daralmasından kurtulsun' diye yazmıştım. Amacım hiçbir biçimde rekabetçi bir devalüasyon değildi. Çünkü böyle bir devalüasyonun uluslararası pazarlara mal satan sanayicilere kazanç sağlamayacağını çok iyi biliyordum.

Bugün en az Deniz hoca kadar Merkez Bankası programını destekliyorum. Onun bu karardan sonra yeniden hükümeti desteklemeye başlamasına da gerçekten çok seviniyorum. Çünkü ancak bütün iktisatçıların desteği ve yönlendirmesi ile bu istikrar programı başarıya kavuşabilir.

Bu özür yazısının sonunda ufak da olsa birkaç ayrıntıyı düzeltmek isterim.

Birincisi, ben ihracatçı değilim; sanayide çalışan bir profesyonelim. Salt ihracatçı ile dışsatıma yönelik çalışan sanayi arasındaki farkın artık anlaşılması gerekir.

İkincisi, eğer son bir yıldır Türkiye'de en ciddi sanayi kuruluşları bile 20 reel faiz ödemişlerse bu para birinin cebine girmiştir. Dikkat edin, 'banka' demedim; sadece 'biri' dedim. Ben o birine 'rantiye' demem. Ama bu sistemde bir şeylerin ters olduğunu da sesim çıktığı kadar bağırırım.

Sonuncu olarak ise şunu anımsatmak isterim: Devlete borç verenler hep üç riski taşırlar: Konsolidasyon yapılarak paralarının ödenmemesi riski; faizlerin çok artması riski ve ani devalüasyon-enflasyon riski. Faiz vergisi bu risklerden birinin (konsolidasyon) kısmı olarak gerçekleşmesidir.

Canı yanan bağırır, ama gerçekleri de görmek gerekir. Aynı şimdilerde döviz kurunun sabitlenmesi sonucu bizim canımızın yanması gibi. Ama itiraz etmeyeceğiz; çünkü bu programın Türkiye yararına olduğuna inanıyoruz.