AKŞAM | DUNYA | 13 EKİM 2009, SALI
Ankara'nın 'Anadolu Kartalı Tatbikatı'nın uluslararası bölümünün ertelenmesinin siyasi nedeni yok' açıklaması sonrası İsrail DışiÅŸleri Bakan Yardımcısı , 'Türkiye ile dostluÄŸumuz stratejik öneme sahip' diyerek krizi bitirdi
Konya'da 2001'den bu yana Türkiye, ABD ve İsrail Hava Kuvvetleri'ne baÄŸlı uçak ve pilotların katılımıyla gerçekleÅŸen Anadolu Kartalı Tatbikatı'nın bu yıl sadece Türk Hava Kuvvetleri'nce icra edilmesi yönünde alınan karar diplomatik kulisler ve uluslarası basına 'Türk hükümetinin İsrail'e tepkisi' olarak yansıdı. Türk ve İsrail basınında son günlerde yapılan deÄŸerlendirmelerde de Türkiye'nin, Gazze'deki operasyonlara tepki olarak İsrail'in katılımını engellemek istediÄŸi ve bu talep üzerine de başını ABD'nin çektiÄŸi diÄŸer tüm uluslarası katılımcı ülkelerin tatbikattan çekildikleri iddiaları yer aldı.
Tatbikatın uluslarası bölümünün yapılmamasının İsrail'e tepki anlamı taşıdığı ve Türk-İsrail iliÅŸkilerinin stratejik önemini kaybetmekte olduÄŸu yönünde İsrail basınında önceki gün yer alan haberler üzerine Türk DışiÅŸleri Bakanlığı'ndan dün yapılan açıklamada, 'tatbikatın ertelenmesinin siyasi bir anlam ve sonuç taşımadığı' vurgulandı. Türkiye, İsrail makamlarına yönelik açıklamalarında, aklıselim içinde davranmaları çaÄŸrısı da yaptı.
İsrail basınında son günlerde gözlenen yorumların büyük çoÄŸunluÄŸunun kaynağı olan DışiÅŸleri Bakan Yardımcısı Ayalon ile dün telefonla yaptığımız görüÅŸme sırasında, Ankara'dan yapılan bu açıklamanın tırmanan gerginliÄŸin düÅŸmesinde etkili olduÄŸunu öÄŸrendik.
Ayalon AKÅžAM aracılığıyla Ankara'ya, Türkiye'nin yaptığı açıklamada yer alan 'tatbikatın ertelenmesinden siyasi bir anlam yok' gerekçesini kabul ettiklerini ve Türkiye'nin kararının ardından baÅŸka bir mana aramayacakları mesajını iletti. Türkiye ile İsrail arasındaki iliÅŸkinin iki ülkenin de stratejik çıkarına olduÄŸunu belirten Ayalon, Türk hükümet yetkilileriyle bir araya gelme beklentilerini de dile getirdi.
İsrail DışiÅŸleri Bakan Yardımcısı Danny Ayalon telefonla gerçekleÅŸtirdiÄŸimiz mülakatta sorularımıza ÅŸu yanıtları verdi:
- Tatbikata İsrail'in katılmamasının gerekçesi nedir?
Türk DışiÅŸleri'nin yaptığı açıklamadaki unsurları kabul ediyor ve buna saygı duyuyoruz.
Orada 'Bu karardan siyasi sonuç çıkarılmasın' deniyor. Biz de erteleme kararına orada söylenenden baÅŸka bir anlam yüklemeyeceÄŸiz. Bu kez tatbikatı birlikte yapmamız mümkün olmadı demek ki.
- Size bir gerekçe sunuldu mu? İsrail'in Gazze operasyonuna tepki olarak davet edilmediÄŸi doÄŸru mu?
Umarım deÄŸildir. Biz böyle bir ÅŸey duymadık. Gerekçeyi Türk hükümetine sormanız lazım. Onların yaptığı açıklamalara bakıyoruz biz. Orada da böyle denmiyor. Gazze'deki operasyon da tamamen İsrail'in kendi savunmasına yöneliktir. Gazze'den Hamas terör örgütünden gelen 8 bin rokete karşı yapılmıştır. Operasyon etkili de oldu çünkü o tarihten bu yana atılan roket yok. Bölge sükunet içinde.
- İsrail basınında İsrailli yetkililere atfen yapılan olumsuz yorumlar var...
İsimsiz yapılan o açıklamalara fazla önem atfetmeyin. Erteleme kararı İsrail ile Türkiye arasındaki dostluk iliÅŸkisini deÄŸiÅŸtirmeyecektir. Bu iliÅŸki, iki ülkenin ve halklarının stratejik çıkarınadır. Bizim iliÅŸkimiz bölgemizde istikrar ve güvenlik için en güçlü çıpadır. Türkiye bölgedeki en önemli olmasa bile önemli ülkelerden biridir. OrtadoÄŸu ile Avrupa arasında köprü niteliÄŸindedir. Türk hükümetiyle ve Türk halkıyla dostça iliÅŸkilerimizi sürdüreceÄŸiz.
- Bu aÅŸamada beklentiniz nedir?
Biz de bunu bir politik nedene baÄŸlamıyoruz ve umuyoruz ki bu açıklamada belirtildiÄŸi gibi bir ertelemedir ve koÅŸullar daha uygun olduÄŸunda yapılabilir.
- ABD'nin tatbikata katılmamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Sanırım onlar da bu önemli tatbikatın hep birlikte yapılmasını istediler. Åžimdi hepimiz, bir dahaki sefere bunun ortak yapılmasını bekleyeceÄŸiz.
- Bu tatbikatın bölge açısından önemi nedir?
Maalesef bölgemizde hem bu bölgeyi ve hatta dünyayı tehdit eden aşırı unsurlar var. O nedenle bu aşırıları ve terör örgütlerini izole etmek açısından ABD, Türkiye ve İsrail gibi benzer düÅŸünen ülkelerin kaynaklarını bir araya getirmesi büyük önem taşıyor. Temel amacı, radikal unsurların bu bölgenin istikrarını bozmasına izin verilmeyeceÄŸini göstermesidir.
- Gazze operasyonundan bu yana Türkiye-İsrail iliÅŸkilerinde sorun
gözleniyor. Stratejik ortaklık tehlikede mi?
Hayır deÄŸil. En iyi arkadaÅŸlar arasında bile görüÅŸ ayrılıkları olabilir. Önemli olan bu görüÅŸ farklılığının iliÅŸkiyi yıkmamasıdır. Åžu anda da öyle bir durum yok. Türk liderlere de görüÅŸme çaÄŸrısı yapmak isterim. Böylece Gazze operasyonu konusunda resmin tamamını ve diÄŸer detayları görme imkanı buluacaklarına inanıyorum. El Kaide, Hizbullah gibi tehlikeli ve aşırı güçler bu bölede sürekli savaÅŸ hali istiyor. İşte bu noktada Türkiye ile İsrail ve Türk halkı ile Musevi halkı arasındaki tarihi ve stratejik iliÅŸkinin devam etmesi çok büyük önem taşıyor.
- Türk DışiÅŸleri Bakanının, Gazze'yi ziyaret etme isteÄŸine olumsuz yanıt verildiÄŸi için İsrail'i ziyaret etmediÄŸi iddiaları var.
Bunun ayrıntısını bilemiyorum. Ama biz kendisini İsrail'de görmeyi çok isteriz. Her yerde görüÅŸmeyi arzu ederiz. Gazze konusunda pozisyonumuz ise ÅŸudur: Biz Gazze tarafındaki terör örgütü Hamas'tan tehdit altındayız. Onlar Filistin çıkarlarını deÄŸil İran'ın çıkarlarını temsil ediyorlar. Sonunda Filistin tarafında El Fetih ve Mahmut Abbas'ın hakim olacağına inanıyoruz.
- İran konusundaki beklentiniz nedir?
İran uluslararası toplumun bir sorunudur. Türkiye de bunun saygın bir üyesi. EÄŸer birleÅŸik bir pozisyon almazsak İranlılar durmayacaktır. Onları durduracak tek yol birleÅŸik cephe oluÅŸturmaktır.ABD, Avrupa ve Rusya aynı görüÅŸte. Eminiz Türkiye de bu çabaları desteklemektedir.
UTKU ÇAKIRÖZER