Yine meslek liseleri
Okul sadece bir kitle imalat teknolojisi de€il, ayn› zamanda stoka imalat yapan bir teknolojidir. Eski zaman fabrikalar› gibi yani. ‹yi kötü bir üretim planlamas› yapar, bu plana göre üretirdiniz. Üretti€inizi stoklara y›€ard›n›z. E€er talep arzdan kâfi miktar büyükse, çok da s›k›nt› çekmezdiniz. Pazarlamac›lar›n stoklar› eritme h›z›, sizin üretim h›z›n›za afla€› yukar› denk olurdu. K›sacas›, siz neyi imal etmeyi biliyorsan›z onu imal eder dururdunuz. Müflteri düflünsün. Be€enmezse bir be€enen, sizin üretti€inizin vas›flar›na raz› gelen, nas›lsa bulunurdu.
Çoktand›r, neredeyse hiçbir alanda hal böyle de€il. Genellikle arz talebin çok üstünde. Dolay›s›yla müflterinin seçici davranma lüksü var. Dolay›s›yla da, imal etmeyi bildi€iniz lüzumsuz bir ürünü imal etmeyi sürdürüp duram›yorsunuz. Evet, birçoklar›n›n hofluna gitmiyor de€iflen flartlar. Difle dokunur bir fley yapmadan pazardan hisse ald›klar› günlere hasret duyanlar devasa bir komplo olarak yorumlasalar da, esnek imalat, siparifl üzerine imalat gibi birçok kavram girdi üretim yönetimine. Üstelik çok y›llar önce. Mal piyasas›ndaki e€ilimlerin benzerleri iflgücü piyasas›nda da geçerli. ‹ï¬‚gücü piyasas›nda da arz talebi çok aflt›. Ayr›ca, son otuz y›lda, insanl›€›n bütün tarihinde yaratt›€›ndan daha çok say›da meslek yarat›ld›. Bir o kadar› da mevta oldu. Öyle meslekler var ki, parlak birkaç y›ldan sonra tarihe kar›ï¬‚t›. Neyin meslek lisesini aç›yorsunuz? Siz branfl›n müfredat›n› haz›rlayamadan meslek tedavülden kalk›yor.
Münferit birtak›m ifllerden mi söz ediyorum? Elbette hay›r. Bu y›l yüksekö€retimi tamamlayan her on gencin muhtemelen dokuzu, hatta daha ço€u, hayata at›ld›€› meslekten emekli olamayacak. Hal bu. Dünya de€iflti. Ve lakin muhteremler dünyan›n de€iflmesinden flikâyet dualar›n› kâfi s›kl›kla ve kâfi yükseklikte bir sesle tekrarlarlarsa, eski güzel günlerin avdet edece€ine inanmay› sürdürüyorlar.
Önce flunu hat›rlatay›m: Eski günler pek de güzel de€ildi. Olsayd› bile art›k ihya edilmeleri mümkün de€il. Sonra tekrarlayay›m: Okul, sanayi toplumunun ihtiyaçlar›n› karfl›lamak üzere, sanayi toplumunun felsefesiyle örgütlenmifl bir teknolojidir. Endüstri sonras› toplumun ihtiyaçlar›na göre de€il yani. Uzun süredir toplumun meslek edindirme ihtiyac›n›n büyük bölümü okul d›ï¬‚›nda, ço€u zaman kendili€inden, bölük pörçük karfl›lan›yor. Okullar kötü yönetildi€inden de€il, okulun teknolojisi mevcut ihtiyac› karfl›lamaya uygun olmad›€›ndan.
Türkiye’nin meselesi okullar›nda yeterli meslek e€itimi veremiyor olmas› de€il. Türkiye’nin meselesi, e€itimin teknolojisini yenileyemiyor olmas›. Sadece ola€anüstü geliflmifl olan iletiflim teknolojilerinin e€itim amac›yla seferber edilemiyor olmas›ndan söz etmiyorum. Siparifl üzerine e€itim, esnek e€itim gibi kavramlar› gelifltirememifl olmam›z› da kastediyorum.
E€itim alan›nda okulun teknolojik s›n›rl›l›klar›ndan kaynaklanan s›k›nt›lar herkesi ›rgal›yor ama Türkiye’de ekstra bir s›k›nt› daha var. Herkes herkesi biçimlendirmeye hevesli oldu€undan, okul da bu iflin enstrüman› oldu€undan, kimse okulu yenilemeyi hayal bile etmiyor. Herkesin ilk hedefi, okulu ele geçirip, herkesi kendi istedi€i kal›ba sokmak. Yani bakmay›n siz meslek lisesi duas› edip duranlara. Ço€unun derdi, kendi saflar›na katamayacaklar› çocuklar› meslek
lisesi flekeriyle oyalamaktan ibaret.
Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.