28 NİSAN 2009 SALI

Metin Taş-Sezgin Özcan metin.tas@aksam.com.tr-sezgin.ozcan@aksam.com.tr

Asgari işçilik farkları uzlaşmayla giderilecek

Özellikle otel, motel, lokanta, hastane, özel okul ve dershane, otobüs işletmeleri gibi devamlı mahiyetteki (geçici veya mevsimlik olmayan) işyerlerinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan asgar” işçilik incelemesi sonucunda tespit edilen ve sigortalılara mal edilemeyen fark sigorta primine esas kazanç matrahı üzerinden gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte hesaplanacak sigorta primi ve buna bağlı uygulanacak idar” para cezalarına ilişkin uyuşmazlıkların uzlaşma yolu ile giderilmesi artık mümkün olacak.
Uzlaşmaya ilişkin usul ve esaslar, 25 Nisan 2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 'Asgari İşçilik İncelemelerinde Uzlaşma Yönetmeliği' ile belirlendi. 1 Ekim 2008 tarihinden önce incelenmesine başlanılmış ancak henüz raporu ilgili birime gönderilmemiş olan asgar” işçilik inceleme raporları da Yönetmelik kapsamında değerlendirilecek.

UZLAŞMANIN KAPSAMI
1 Ekim 2008 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren Yönetmeliğe göre; işverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgar” işçilik miktarını tespit etmek üzere devamlı işyerlerinde yapılan asgar” işçilik incelemesinde ortaya çıkan ve sigortalılara mal edilemeyen fark sigorta primine esas kazanç matrahı üzerinden gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte hesaplanacak sigorta primi ve buna bağlı idari para cezaları için uzlaşma talep edilebilecek.
Ancak sigortalılara mal edilecek olan fark sigorta primleri ve bu sigortalıların çalışmalarının bildirilmemesi veya eksik bildirimi nedeniyle uygulanacak olan idar” para cezaları uzlaşma konusu yapılamayacak.

UZLAŞMA TALEBİ
İncelemeye ilişkin tutanağın düzenlenme tarihinden, inceleme raporunun Kurumun ilgili birimine gönderilmesine kadar geçen süre içerisinde her zaman uzlaşma talebinde bulunulabilecek.
Uzlaşma için yazılı olarak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'na başvurulacak. İncelemeyi yapan Müfettiş'e veya Müfettiş'in sürekli görev yaptığı Grup Başkanlığı'na ya da ilgili İl Müdürlüğü'ne uzlaşma talep dilekçesi verilmesi ya da uzlaşma talebinin inceleme tutanağında yer alması da ilgili birime yapılmış yazılı başvuru yerine geçecek.
İşverene uzlaşmaya davet niteliğinde bir yazı gönderilmeyecek. Ancak Müfettiş tarafından, işveren ile birlikte tutanağın düzenlenmesi sırasında, işverene uzlaşma hakkının olduğu hatırlatılacak ve bu durum da tutanakta belirtilecek.
Uzlaşma görüşmeleri sırasında kısmi uzlaşma talebinde bulunulabilecek. Tayin edilen uzlaşma gününden önce uzlaşma talebinden vazgeçilebilecek.

UZLAŞMA GÜNÜ
Uzlaşma gün ve saati ile gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte hesaplanan prim tutarı ve uygulanması önerilen idar” para cezası bir yazı ile uzlaşma gününden en az onbeş gün önce işverene bildirecek.

UZLAŞMA SONRASI ÖDEME
Uzlaşılan gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte hesaplanan prim aslı tutarları ve idar” para cezalarının toplam tutarı, uzlaşma tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenecek. Üzerinde uzlaşılan idar” para cezaları için ayrıca peşin ödeme indiriminden yararlanılmayacak.
Uzlaşılan tutarın bir ay içinde tam olarak ödenmemesi halinde uzlaşma bozulacak ve uzlaşılan tutarlar kazanılmış hak teşkil etmeyecek.

DAVA KONUSU YAPILAMAYACAK
Uzlaşmanın temin edilememesi halinde durum Komisyonca tutanak düzenlenmek suretiyle taraflarca imza altına alınacak. Uzlaşmanın temin edilememiş veya uzlaşma görüşmesinde uzlaşmaya varılamamış olması veya uzlaşmanın bozulması hallerinde, bu konuya ilişkin daha sonra tekrar uzlaşma talep edilemeyecek.
Uzlaşma tutanakları kesin olup, gereği derhal yerine getirilecek. Uzlaşma konusu yapılan tutarlar hakkında işveren veya işveren vekilince dava açılamayacak ve hiçbir makama şikayet ve itirazda bulunulamayacak.

AKLINIZDA BULUNSUN
İş güvencesinde 30 işçi sayısının tespiti
İŞ güvencesi, otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerleri ve işletmelerde uygulanıyor. Otuz veya daha fazla işçinin belirlenmesinde, aynı işverene bağlı birden fazla işyeri bulunması halinde işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre değerlendiriliyor.

GÜNÜN SÖZÜ
'Yalancının cezası, kimsenin kendisine inanmayışı değil; kendisinin kimseye inanmayışıdır.' (B. Shaw)

İsteğe bağlı sigortayı ne zaman durdurmalıyız?
EŞİM 06.07.1975 doğumlu. İşe giriş tarihi 01.05.1993. Aralıklı olarak Ocak 2000'e kadar çalıştı. Aralık 2002'den itibaren kesintisiz isteğe bağlı SSK ödüyoruz. Toplam gün sayısı 3360. Mart 2000 doğumlu kızımız var. Doğum borçlanmasını ne zaman yapmamız uygun olur? İsteğe bağlı ödemeyi ne zaman durdurmamız gerekir? Ne zaman emekli olabilir?
C. Doğanay
06.07.1975 doğum tarihi ve 01.05.1993 sigorta başlangıcıyla eşiniz, en az 5600 gün prim ödemiş olmak koşuluyla 49 yaşını dolduracağı 06.07.2024 tarihinde SSK'dan (devredilen) emekli olur. İki yıllık (720 gün) doğum borçlanmasını bu tarihe kadar istediği zaman yapabilir. 1 Ekim 2008'den itibaren isteğe bağlı prim ödediği süreler 4/b (Bağ-Kur) kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirileceğinden 41 ayı geçmemeli. Eksik kalan gün sayısını 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olarak tamamlamalı.

Bağ-Kur'lu mu yoksa SSK'lı mıyım?
16.10.1984'ten beri hekim olarak kamuda çalışmakta iken 20.10.2008'de part time statüye geçtim ve muayenehane açtım. Daha sonra bir özel hastane ile anlaştım ve 25.12.2008'de memuriyetten istifa ettim. Özel hastaneye başlamam 30.12.2008 tarihi olarak gözüküyor. Özel hastanede sigortalı görünüyor ve maaş alıyorum. Bu durumda arada kalan beş gün ne gibi sorun oluşturur ve nasıl çözebilirim? Bağ-Kur'lu muyum yoksa SSK'lı mıyım?
Kemal Atikeler
Verdiğiniz bilgiden, özel hastanede çalışmaya başlamakla birlikte muayenehanenizi de kapattığınızı anlıyoruz. Tabi olduğunuz 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na göre aybaşlarından sonra vazifeden ayrılanların eksik aylık veya ücretlerinden tam kesenek alınıyor. Buna göre Emekli Sandığı hizmetiniz 14 Ocak 2009'da sona eriyor. Dolayısıyla beş günlük boşluk söz konusu değil. 15 Ocak 2009'dan itibaren 4/a (SSK) sigortalısı sayılırsınız.

Sigortalılık süresinin başlangıcı
Hİzmet sorgulaması yaptığımda açılan ilk menüde ilk işe girişim tarihim 17.04.1984 görünmekte. Ben de bu tarihi baz alarak askerliğimin 5 ayını borçlanmıştım. Siz de yaş koşulunu sağlayacağım 20.05.2009 tarihinden sonrada emekli olabileceğimi söylemiştiniz. Fakat çalışma günlerimin olduğu ekranda işe giriş tarihim 01.06.1984 görünmekte. Bu iki tarih arasındaki boşluk deneme süresi midir? Şayet başlangıcımın 01.06.1984 sayılması halinde ne kadar daha askerlik borçlanması yapmam gerekiyor? Adnan Dişlen
İlk sorunuzda iki ayrı tarihten söz etmediğinizden, emeklilik hesaplamasında doğal olarak belirttiğiniz sigorta başlangıç tarihinizi dikkate almışız. 4/a (SSK) sigortalısının işe giriş tarihi ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerinin ödenmeye başladığı tarihin farklı olması halinde, prim ödenmeye başlanan tarih sigortalılık süresinin başlangıcı olarak dikkate alınıyor. İki tarih arasındaki boşluk deneme süresi de olsa prim günü bildirimi yapılması gerekiyor. Muhtemelen bu iki tarih arasında prim gününüz bildirilmemiş. Yaş koşulunuzun değişmemesi ve aynı tarihte emekli olabilmeniz için iki ay daha askerlik borçlanması yapmanız gerekiyor.

Yasal Uyarı: TurkMedya internet sitelerinde yayınlanan haberler ve köşe yazılarının tüm hakları TurkMedya Yayın Grubuna aittir. Kaynak gösterilerek dahi haberin veya köşe yazısının tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz.
Sadece alıntı yapılan haberin veya köşe yazısının bir bölümü, alıntı yapılan habere/yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.