Bilinen bir ÅŸey, tüm ihracata dayalı ekonomilerde, ihracatın içeriÄŸinde yüksek oranda sanayi ürünü bulunduÄŸundan, talep zafiyeti nedeni ile ihracat daralırken, sanayi üretimi de hızla daralıyor, durgunluk yayılıyor ve iÅŸsizlik oranı yükseliyor.
Bugünün Türkiye'si, Almanya veya Japonya gibi dev sanayi ve ihracat ülkelerine benzer ÅŸekilde zorlanıyor. 2008 yılı dördüncü çeyreÄŸi ve 2009 yılı birinci çeyreÄŸi bütün bu tür ülkelerde dev durgunluk dönemi ve bizde de öyle.
Dün ilan edilen TÜİK verilerinde sanayi üretimi endeksi 2009 Åžubat ayında 2008 Åžubat ayına göre yüzde 23.7 daralma sergiledi. Madencilik ve taÅŸocakçılık yüzde 16.8, imalat sanayii yüzde 25.9, elektrik, gaz, su ise yüzde 9.7 daralmış bulunuyor. Bu arada en çok daralan ana sanayi grubu ise yüzde 44.8 ile sermaye malı imalatı grubu oldu. İmalat sanayii alt gruplarına bakıldığı takdirde ise dayanıklı tüketim malları imalatı yüzde 25.7, aramalı imalatı yüzde 24.2, dayanıksız tüketim malı üretimi yüzde 14.8, ve enerji üretimi ise yüzde 11.0 daralmış bulunuyor. Alt gruplarda ise motorlu kara taşıtı ve römork imalatı yüzde 58.7, radyo, TV ve haberleÅŸme cihazları ve teçhizatı yüzde 41.6, büro makineleri ve bilgisayar imalatı ise yüzde 36.4 daralmış bulunuyor.
Ancak bu veriler bir evvelki yılın ayni ayına göre bu ay ile yapılan karşılaÅŸtırmalar. Ayrıca çalışılan iÅŸ günü sayısı ve mevsim için düzeltme yapılmamış ham verilerdeki daralma sayıları.
Sanayi üretim endeksi her ay çalışılan iÅŸ günü sayısına ve mevsime göre düzeltildiÄŸi zaman ise ilginç bir durum ortaya çıkıyor. AÅŸağıdaki tablo bu ilginçliÄŸi ortaya koymak için hazırlandı.
İlk sütunda toplam sanayi endeksi aylık endeks verileri var.
İkinci sütunda toplam sanayi üretimi endeksinin çalışılan iÅŸ günü sayısı ve mevsimselliÄŸe göre düzeltilmiÅŸ endeks deÄŸerleri var.
Üçüncü sütunda ise toplam sanayi üretim endeksinin iÅŸgücü sayısı ve mevsimselliÄŸe göre düzeltilmiÅŸ olan aylık verilerin aylık artış yüzdeleri var.
DüzeltilmiÅŸ aylık verilere bakıldığında, kasım ayından sonra aralık ayında bir önceki aya göre eksi 5.3 ile daralan sanayi üretimi, Ocak 2009 tarihinde aylık yüzde 1.8 daralma sergilerken, Åžubat 2009 tarihinde aylık yüzde 1.4 daralma sergiliyor.
Yani daralma hızı yavaÅŸlıyor. Bu da bugünün felaket ortamında iyi bir haber sayılmak zorundadır diye düÅŸünüyoruz.
DüzeltilmiÅŸ Toplam Sanayi Endeksi Aylık Yüzde DeÄŸiÅŸim Oranları
Toplam Toplam DüzeltilmiÅŸ
Sanayi Sanayi T. Sanayi
Endeksi Endeksi Üretimi
DüzeltilmiÅŸ Aylık %
DeÄŸiÅŸ.
AÄŸustos 2008 111.2 113.5 - 0.6
Eylül 2008 113.9 110.9 - 2.3
Ekim 2008 110.8 112.1 1.1
Kasım 2008 110.3 109.6 - 2.2
Aralık 2008 93.5 103.8 - 5.3
Ocak 2008 88.5 101.9 -1.8
Åžubat 2008 84.8 100.5 -1.4